Reprezentacja Izraela w piłce nożnej mężczyzn – droga na wielkie turnieje

Reprezentacja Izraela w piłce nożnej to drużyna, która przeszła unikalną drogę przez trzy różne konfederacje piłkarskie. Od triumfu w Pucharze Azji w 1964 roku, przez jedyny w historii występ na mistrzostwach świata w Meksyku w 1970 roku, aż po współczesne zmagania w europejskich eliminacjach – izraelscy piłkarze wielokrotnie byli blisko wielkiego przełomu. Ta drużyna ma za sobą momenty chwały, ale też bolesne porażki o włos od awansu. Polityczne zawirowań wymusiły na reprezentacji Izraela zmianę kontynentu, co na zawsze zmieniło jej piłkarskie losy.

Reprezentacja Izraela w piłce nożnej – skład, który buduje przyszłość

Kadra narodowa przechodzi obecnie proces odbudowy po latach prób przebicia się na wielki turniej. Skład łączy zawodników grających w ligach europejskich z piłkarzami reprezentującymi barwy izraelskich klubów. Lista wszystkich powołanych zawodników z aktualnymi danymi znajduje się w zestawieniu poniżej.

Jedyny mundial w historii – Meksyk 1970

Reprezentacja Izraela po raz pierwszy i jedyny do tej pory wystąpiła na Mundialu w 1970 roku w Meksyku. Droga do tego turnieju była nietypowa – Izrael wyeliminował najpierw Nową Zelandię, a następnie Australię, grając w strefie oceanicznej po wykluczeniu z rozgrywek azjatyckich.

Jedyna azjatycka reprezentacja na meksykańskiej imprezie zanotowała porażkę z Urugwajem, ówczesnym zdobywcą Copa America oraz zremisowali ze Szwedami i mistrzami Europy Włochami. Te dwa remisy pokazały, że Izrael potrafił konkurować z najlepszymi, choć awans z grupy pozostał poza zasięgiem.

Mundial 1970 pozostaje do dziś największym osiągnięciem reprezentacji Izraela na arenie międzynarodowej.

Po pozytywnym doświadczeniu z Mundialu w Meksyku, europejskie kluby zaczęły się interesować izraelskimi reprezentantami, a trzech piłkarzy kilka lat później przeniosło się do europejskich klubów. To otworzyło nowy rozdział w historii izraelskiej piłki.

Złota era w Azji – triumf w Pucharze Azji 1964

Największe sukcesy reprezentacja odnosiła w latach 60. i na początku 70., a od 1956 do 1968 roku czterokrotnie stawała na podium w Pucharze Azji. Szczytowym osiągnięciem było zdobycie głównego trofeum w 1964 roku, kiedy Izrael był gospodarzem turnieju.

Ponadto dwa razy przegrywała w finale z Koreą Południową, co pokazuje dominację tej drużyny w azjatyckiej piłce tamtych lat. Sukces w Pucharze Azji 1964 pozostaje jedynym wielkim trofeum w historii reprezentacji.

Igrzyska Olimpijskie 1968 – kolejny kamień milowy

W 1968 roku piłkarze Izraela po raz pierwszy zagrali na Igrzyskach Olimpijskich, a w swojej grupie wyszli z drugiego miejsca, pokonując Ghanę oraz Salwador. To potwierdziło rosnącą pozycję izraelskiej piłki na arenie międzynarodowej.

Wędrówka przez kontynenty – od Azji do Europy

Reprezentacja Izraela w piłce nożnej od 1929 roku jest członkiem FIFA, do 1974 roku należała do AFC, później do OFC, a w 1994 roku została przyjęta do UEFA. Ta niezwykła podróż przez różne konfederacje wynikała z przyczyn politycznych.

W 1974 roku Izrael został wykluczony ze struktur Azjatyckiej Federacji Piłkarskiej – propozycję Kuwejtu w tej sprawie poparło 17 państw, a 13 było przeciwnych, ponieważ kraje arabskie nie chciały grać z Izraelem. Powodem takiej decyzji były też Mistrzostwa Azji z 1974 roku, gdy Kuwejt i Korea Północna odmówiły gry z Izraelem.

Okres	Konfederacja	Najważniejsze osiągnięcia
1954-1974	AFC (Azja)	Puchar Azji 1964, Mundial 1970
1974-1994	OFC (Oceania)	Baraże międzykontynentalne
1994-obecnie	UEFA (Europa)	Eliminacje do MŚ i ME

W 1991 roku izraelskie ekipy zaczęły występować w europejskich pucharach, natomiast w pełni ten kraj był członkiem UEFA od 1994 roku. Zmiana na Europę oznaczała znacznie trudniejszą konkurencję w eliminacjach.

Blisko, ale jednak za daleko – nieudane próby awansu

Od przystąpienia do UEFA reprezentacja Izraela kilkukrotnie była o krok od awansu na wielki turniej. Najbardziej bolesne były eliminacje do mistrzostw świata w 2006 roku.

Dramat eliminacji do MŚ 2006 – przegrana przez różnicę bramek

W 2006 roku trzeba było sięgnąć do czwartego punktu regulaminu, by wyłonić to, czy to Izrael, czy Szwajcaria zawalczą o udział w MŚ 2006 – obie reprezentacje miała taką samą liczbę punktów (18), w meczach pomiędzy nimi były dwa remisy.

Czwarty punkt regulaminu stanowił o różnicy bramek w meczach eliminacyjnych – Szwajcaria zakończyła kwalifikacje z bilansem +11, a Izrael +5, co oznaczało, że Helweci zagrali w barażu, a ostatecznie awans do mistrzostw świata. Kilka bramek więcej w ciągu całych eliminacji zdecydowało o wszystkim.

Inne bolesne porażki w walce o mundial

W 1990 roku Izrael awansował z grupy z Nową Zelandią i Australią, następnie zagrał w międzykontynentalnym barażu z drużyną z Ameryki Południowej – tym rywalem była Kolumbia. Po 28 latach posuchy drużyna „La Tricolor” zagrała na Mundialu, a bramkę na wagę awansu strzelił Albeiro Usuriaga.

Eliminacje mistrzostw świata w 2002 roku to niemal kopiuj wklej z poprzednich kwalifikacji – reprezentacja Izraela wywalczyła trzecią lokatę, a remis i gol Austriaka Andreasa Herzoga w 91. minucie spowodowały, że to Austria walczyła dalej o udział w MŚ. Kilkanaście lat później Herzog został selekcjonerem samego Izraela – piłkarski los lubi takie zwroty akcji.

W eliminacjach do MŚ 1994 Izrael pokonał 3:2 Francję na Parc des Princes w Paryżu – jeden z najbardziej prestiżowych wyników w historii kadry.

Legendy izraelskiej piłki – najwięksi bohaterowie

Mordechai Spiegler jest najlepszym strzelcem w historii reprezentacji Izraela, który zdobył 33 bramki w 83 meczach między 1963 a 1977 rokiem. Został wybrany izraelskim piłkarzem roku rekordowe cztery razy, w latach 1967/68, 1968/69, 1969/70 i 1970/71.

Najbardziej znanym przypadkiem jest gwiazda tego okresu Mordechaj Szpiegler, który w 1972 roku przeniósł się do Paris FC i w pierwszej lidze francuskiej regularnie zdobywał bramki. Mordechai Spiegler grał dla Maccabi Netanya, Paris Saint Germain we Francji oraz u boku Pelé dla New York Cosmos w NASL w latach 70.

Yossi Benayoun – rekordzista występów

Yossi Benayoun, pomocnik, posiada rekord w liczbie występów w reprezentacji narodowej, rozgrywając dla Izraela 99 meczów (inne źródła podają 102 mecze). Grał dla klubów w Izraelu, Anglii i Hiszpanii, w tym Hapoel Be’er Sheva, Maccabi Haifa, Racing de Santander, West Ham United, Liverpool, Chelsea, Arsenal i Queens Park Rangers, a w reprezentacji zdobył 24 bramki.

Benayoun to przykład zawodnika, który osiągnął sukces na najwyższym poziomie europejskim, reprezentując barwy gigantów Premier League.

Eyal Berkovic – mistrz podań

Eyal Berkovic to były izraelski piłkarz grający jako ofensywny pomocnik, który rozegrał 78 meczów dla Izraela i jest uważany za jednego z największych zawodników w historii kraju. Pięćdziesięciu członków Izraelskiej Galerii Sław wybrało Mordechaia Spieglera, Eyala Berkovica, Haima Revivo, Eli Ohanę i Uri Malmiliana jako pięciu najlepszych izraelskich piłkarzy w historii.

Avi Cohen – jedyny z Ligą Mistrzów

Kilka lat później najbardziej utytułowanym w rozgrywkach Europejskich był obrońca Avi Cohen, występował w Liverpoolu i zdobył z tym klubem Mistrzostwo Anglii i Puchar Ligi Mistrzów – jest do tej pory jedynym izraelskim piłkarzem z tytułem najwyższych europejskich rozgrywek.

Współcześni bohaterowie

Eran Zahavi to profesjonalny piłkarz grający jako ofensywny pomocnik lub napastnik, który został nazwany izraelskim piłkarzem roku dwukrotnie (2013 i 2014) i był najlepszym strzelcem izraelskiej Premier League przez trzy kolejne sezony, w 2013–14 (29 goli), 2014–15 (27 goli) i 2015–16 (35 goli – rekord wszech czasów ligi). W grudniu 2014 roku Zahavi pobił rekord izraelskiej Premier League w strzelaniu w kolejnych meczach, zdobywając bramkę w 18. meczu z rzędu.

Zawodnik	Mecze	Gole	Lata kariery
Yossi Benayoun	99-102	24	1998-2017
Mordechai Spiegler	83	33	1963-1977
Eyal Berkovic	78	–	1993-2007

Inne wybitne postaci izraelskiej piłki

W 1972 roku Szemu’el Rosenthal przeszedł do Borussii Monchengladbach, występując w pierwszej Bundeslidze zaliczając dwanaście spotkań, a trzecim zawodnikiem był Giora Spiegel, który spisał się najlepiej w Europie – w 1973 dołączył do Strasbourga a później grał w Olimpique Lyon, rozgrywając w lidze francuskiej ponad sto meczów.

Najbardziej rozpoznawalny izraelski piłkarz lat 80 i 90 Ronny Rosenthal występował w Liverpoolu oraz w wielu innych europejskich klubach, a kolejnym znanym przypadkiem był utalentowany ofensywny pomocnik Eli Ohana, odnosił sukcesy w KV Mechelen, a później reprezentował barwy portugalskiego klubu S.C Braga.

Znanym zawodnikiem, który w roku 1996 został wypożyczony do angielskiego FC Southampton był Eyal Berkovic, który bardzo dobrze spisywał się w Premier League i na dłużej zagościł w tej lidze.

Pierwsze kroki – od Palestyny do niepodległości

W latach 1928–1948 piłkarze Izraela grali w barwach reprezentacji Palestyny, a dopiero w maju 1948 roku, kiedy Izrael ogłosił niepodległość, powstała samodzielna drużyna narodowa tego kraju. Pierwszym ich meczem było spotkanie ze Stanami Zjednoczonymi przegrane 1-3.

W 1949 roku Izrael zagrał swój pierwszy po powstaniu państwa mecz eliminacji mistrzostw świata – w dwumeczu przeciwko Jugosławii nie mieli szans, przegrywając 2:11. To było brutalne wprowadzenie do międzynarodowej piłki, ale reprezentacja szybko się rozwinęła.

Pięć lat później Izrael wraz ze siedemnastoma innymi państwami był w gronie założycieli Azjatyckiej Konfederacji Piłkarskiej. To właśnie w AFC drużyna odniosła swoje największe sukcesy.

Współczesne wyzwania – życie w UEFA

Od momentu przystąpienia do UEFA w 1994 roku reprezentacja Izraela zmaga się z trudnościami wynikającymi z rywalizacji z europejskimi potęgami. Wszystkie próby awansu na mistrzostwach świata zakończyły się fiaskiem, choć kilkukrotnie drużyna była bardzo blisko.

W eliminacjach do mistrzostw świata w 1998 roku Izrael przegrał w grupie jedynie z uczestnikami Mundialu w 1994 roku, czyli Bułgarią oraz Rosją, jednak trzecia lokata nie mogły zapewnić awansu nawet do barażu.

W eliminacjach MŚ 2010 reprezentacja Izraela miała ten sam bilans, co drudzy Grecy (20 bramek strzelonych i 10 goli straconych), jednak miała cztery punkty mniej od ekipy Otto Rehhagela. Znowu tak blisko, a jednak za daleko.

Specyficzne warunki gry

W praktyce oznacza to, że Maccabi Hajfa czy Maccabi Tel Awiw, muszą rozgrywać swoje domowe mecze w pucharach na neutralnych stadionach – grają m.in. w Serbii, na Węgrzech czy na Cyprze, a także reprezentacja Izraela od kilku lat przenosi swoje spotkania do Budapesztu. To dodatkowe utrudnienie w walce o wyniki.

Podsumowanie drogi reprezentacji Izraela

Reprezentacja Izraela w piłce nożnej przeszła unikalną drogę od triumfów w Azji, przez wędrówkę między kontynentami, aż po stabilne miejsce w europejskich strukturach. Jedyny mundial w 1970 roku, zwycięstwo w Pucharze Azji 1964 i wielokrotne próby przebicia się na wielkie turnieje w erze UEFA – to historia pełna wzlotów i upadków.

Legendy jak Mordechai Spiegler, Yossi Benayoun czy Eyal Berkovic udowodniły, że izraelscy piłkarze potrafią konkurować na najwyższym poziomie. Avi Cohen pozostaje jedynym izraelskim triumfatorem Ligi Mistrzów, a współcześni zawodnicy jak Eran Zahavi kontynuują tradycję strzelania bramek na wysokim poziomie.

Droga na wielkie turnieje okazała się znacznie trudniejsza po przejściu do UEFA – europejska konkurencja to zupełnie inna liga niż azjatycka czy oceaniczna rywalizacja. Mimo to reprezentacja Izraela kilkukrotnie była o włos od awansu, przegrywając przez różnicę bramek czy bramkę w ostatniej minucie. Te bolesne porażki pokazują, jak cienka jest granica między sukcesem a porażką w międzynarodowej piłce.

Polityczne uwarunkowania wymusiły zmianę kontynentu, ale też dały możliwość regularnej rywalizacji z europejskimi drużynami. Czy reprezentacja Izraela kiedyś powróci na wielki turniej? Historia pokazuje, że ta drużyna potrafi zaskoczyć – wystarczy przypomnieć zwycięstwo 3:2 z Francją w Paryżu czy remisy ze Szwecją i Włochami na mundialu. Talent i determinacja są, brakuje tylko tego ostatniego kroku, który przekształci „prawie” w „udało się”.