Reprezentacja Macedonii Północnej w piłce nożnej mężczyzn – największe niespodzianki i sensacje

Macedonia Północna to reprezentacja, która przez większość swojej historii pozostawała w cieniu europejskiego futbolu. Jednak w ostatnich latach ten niewielki bałkański kraj zapisał się w historii piłki nożnej serią spektakularnych niespodzianek, które wstrząsnęły całą Europą. Wyeliminowanie aktualnych mistrzów Europy, zwycięstwa nad potęgami futbolu i historyczny debiut na wielkim turnieju – to wszystko udało się drużynie, która jeszcze kilka lat wcześniej zajmowała 166. miejsce w rankingu FIFA.

Reprezentacja Macedonii Północnej w piłce nożnej – skład, który tworzy historię

Aktualny skład reprezentacji Macedonii Północnej to połączenie doświadczonych zawodników grających w europejskich ligach oraz młodych talentów rozwijających się w krajowych klubach. Pełną listę piłkarzy, którzy obecnie reprezentują ten bałkański kraj, znajdziesz w zestawieniu poniżej.

Narodziny reprezentacji i trudne początki

Pierwszy mecz reprezentacji Macedonii odbył się 13 października 1993 roku i zakończył się zwycięstwem 4:1 nad Słowenią w Kranju. To spotkanie towarzyskie zapoczątkowało niezależną historię macedońskiego futbolu po rozpadzie Jugosławii.

7 lutego 1993 roku odbyło się pierwsze niezależne posiedzenie macedońskiej centrali piłkarskiej, a rok później związek wszedł w struktury UEFA oraz FIFA. Dzięki temu młoda reprezentacja mogła przystąpić do eliminacji mistrzostw świata i Europy, choć przez długie lata bez większych sukcesów.

Na przełomie lat 80. i 90. gwiazdą reprezentacji Jugosławii był Macedończyk Darko Panczew, zdobywca Pucharu Mistrzów z Crveną zvezdą Belgrad w 1991, później zawodnik Interu Mediolan. To właśnie on był pierwszą wielką gwiazdą macedońskiego futbolu, choć swoją karierę reprezentacyjną rozwijał jeszcze w barwach Jugosławii.

Rekordowe zwycięstwo i pierwsze sukcesy

9 listopada 1996 roku Macedonia zanotowała swoje największe zwycięstwo w historii – druzgocące 11:1 przeciwko Liechtensteinowi. Ten wynik do dziś pozostaje rekordem reprezentacji i pokazał, że młoda drużyna potrafi dominować przeciwko słabszym rywalom.

Jednak prawdziwe sensacje zaczęły się dopiero w XXI wieku, gdy Macedonia zaczęła mierzyć się z europejskimi potęgami.

Remisy z Anglią – pierwsze wielkie niespodzianki

Jednym z przełomowych momentów w historii reprezentacji Macedonii Północnej w piłce nożnej były mecze z Anglią w eliminacjach do Euro 2004. Macedonia grała z Anglią w Southampton, pierwszym meczu Anglii w tym mieście od prawie 100 lat. Macedonia objęła prowadzenie na początku pierwszej połowy po tym, jak Artim Šakiri strzelił gola bezpośrednio z rzutu rożnego. Anglia szybko wyrównała, zanim Macedonia znów wyszła na prowadzenie. Mecz zakończył się wynikiem 2:2.

Strzelenie gola bezpośrednio z kornera przeciwko Anglii na ich własnym stadionie to moment, który na długo zapisał się w pamięci macedońskich kibiców. Choć Macedonia przegrała z Anglią 2:1 u siebie w meczu rewanżowym we wrześniu 2003, pokazała, że potrafi stawić czoła znacznie silniejszym rywalom.

Kolejne starcie z Anglią przyniosło jeszcze większą sensację. 7 października 2006 roku obie drużyny spotkały się ponownie w Manchesterze, gdzie Anglia została zatrzymana na bezbramkowy remis 0:0 przed 72 062 widzami. Wywalczenie punktu na Old Trafford to osiągnięcie, którego mogłyby pozazdrościć znacznie silniejsze reprezentacje.

Zwycięstwo nad Chorwacją i skok w rankingu FIFA

Macedonia zanotowała jedno z najbardziej imponujących zwycięstw, gdy wygrała 2:0 z przyszłymi zwycięzcami grupy – Chorwacją – 17 listopada 2007 roku. Było to również pierwsze zwycięstwo Macedonii nad narodem, który był w pierwszej dziesiątce rankingu FIFA.

17 listopada 2007: Macedonia 2-0 Chorwacja – pierwsze zwycięstwo nad drużyną z TOP 10 rankingu FIFA

Ten sukces miał swoje konsekwencje również w rankingu światowym. Macedonia otworzyła swoją kampanię zwycięstwem 1:0 u siebie nad Szkocją 6 września 2008, gdy Ilčo Naumoski strzelił gola po nieudanym rzucie wolnym Goce Sedloski. Po tych imponujących wynikach awansowali o dziesięć miejsc na 46. pozycję w rankingu FIFA w październiku 2008 – najwyższe miejsce w historii.

Goran Pandev – legenda macedońskiego futbolu

Najbardziej znanym zawodnikiem jest Goran Pandev, który grał dla Interu Mediolan i strzelił 35 goli w meczach reprezentacji, ustanawiając rekord największej liczby goli w historii reprezentacji Macedonii Północnej. Pandev to postać, bez której nie sposób opowiedzieć historii macedońskiej kadry – to właśnie on prowadził drużynę przez najważniejsze momenty jej istnienia.

Kariera reprezentacyjna Pandeva trwała ponad dwie dekady i obejmowała wszystkie najważniejsze momenty w historii macedońskiego futbolu. Jego doświadczenie zdobyte w topowych klubach europejskich, w tym w Interze Mediolan, z którym zdobył Ligę Mistrzów, było bezcenne dla młodszych kolegów z kadry.

Droga do historycznego awansu na Euro 2020

Przełomem w historii reprezentacji była Liga Narodów UEFA w sezonie 2018/19. Przełomowym momentem w historii macedońskiej piłki okazała się Liga Narodów w 2018 roku. Wówczas Czerwone Lwy zajęły pierwsze miejsce w czwartej grupie dywizji D i dzięki temu wywalczyły sobie baraże o mistrzostwa Europy 2020.

W półfinale zespół Igora Angelovskiego pokonał 1:0 Białoruś, a w decydującej potyczce okazał się lepszy od Gruzji (1:0). Gole Gorana Pandeva i Ezgjana Alioski okazały się kluczowe w tych barażowych starciach.

W 2021 roku Macedonia Północna zadebiutowała w finałach międzynarodowego turnieju. To był moment, na który macedońscy kibice czekali od momentu uzyskania niepodległości w 1991 roku – pierwsze w historii uczestnictwo w wielkim turnieju.

Etap	Przeciwnik	Wynik	Kluczowi strzelcy
Półfinał baraży	Białoruś	1:0	–
Finał baraży	Gruzja	1:0	Goran Pandev, Ezgjan Alioski

W piłkarskiej centrali mieli dość pasma niepowodzeń i z nadzieją na lepsze jutro, 16 października 2015 roku zatrudniono Igora Angelovskiego. Wówczas 39-letni selekcjoner nie miał bogatej przeszłości zawodniczej czy szkoleniowej. Większość kariery spędził na krajowym podwórku. Mimo braku międzynarodowego doświadczenia, to właśnie Angelovski doprowadził Macedonię do największego sukcesu w jej historii.

Sensacja stulecia – wyeliminowanie Niemiec i Włoch

Jeśli ktoś myślał, że awans na Euro 2020 był szczytowym osiągnięciem Macedonii Północnej, to eliminacje do mistrzostw świata 2022 przyniosły jeszcze większe sensacje.

Zwycięstwo nad Niemcami

Ikoniczne zwycięstwo Macedonii Północnej 2:1 na wyjeździe 31 marca 2021 roku w Duisburgu – z golami Eljifa Elmasa i Aleksandra Trajkovskiego – zaszokowało gospodarzy i zostało uznane za jedną z największych niespodzianek w historii europejskich eliminacji.

Niemcy, czterokrotni mistrzowie świata, przegrali u siebie z drużyną, która jeszcze kilka lat wcześniej była na 166. miejscu w rankingu FIFA. To zwycięstwo pokazało, że Macedonia potrafi nie tylko stawiać opór, ale również pokonywać absolutne potęgi światowego futbolu.

31 marca 2021: Niemcy 1-2 Macedonia Północna – jedno z największych zwycięstw w historii europejskich eliminacji

Wyeliminowanie mistrzów Europy

Jednak prawdziwa sensacja przyszła rok później. Najbardziej dramatyczne było wyjazdowe zwycięstwo 1:0 w półfinale baraży o mistrzostwa świata 2022 24 marca 2022 roku w Palermo, gdzie strzał Trajkovskiego w 92. minucie wyeliminował obrońców tytułu mistrzów Europy i pozbawił ich trzeciego z rzędu występu na mistrzostwach świata.

Szokująca porażka Włoch 1-0 u siebie z Macedonią Północną oznaczała, że mistrzowie Europy nie pojawią się na tegorocznych mistrzostwach świata FIFA. Dramatyczny finał w półfinale barażowym przyniósł zwycięskiego gola Aleksandra Trajkovskiego w ostatnich sekundach.

Zaledwie pięć lat wcześniej Macedonia Północna była na 166. miejscu w rankingu światowym, ale teraz wyeliminowała mistrzów Europy, aby zrobić jeden gigantyczny krok w kierunku największego turnieju w całym świecie sportu.

Dla Włochów była to katastrofa – podobnie jak w barażach w 2018 roku, Azzurri nie zakwalifikowali się na drugi z rzędu mundial. Dla Macedonii to był moment chwały, który na zawsze zapisze się w historii tego małego kraju.

Data	Mecz	Wynik	Znaczenie
31.03.2021	Niemcy – Macedonia Płn.	1:2	Eliminacje MŚ 2022 – sensacyjne zwycięstwo
24.03.2022	Włochy – Macedonia Płn.	0:1	Baraże MŚ 2022 – wyeliminowanie mistrzów Europy

Inne znaczące niespodzianki w historii reprezentacji

Macedonia Północna wielokrotnie pokazywała, że potrafi zaskoczyć znacznie silniejszych rywali. 9 października 2004 roku Macedonia zdołała zatrzymać Holandię na zaskakującym remisie 2:2 w Skopje przed tłumem 17 000 widzów na Stadionie Miejskim w Skopje.

Szczególnie interesująca była seria wyników z 2009 roku. 12 sierpnia 2009 roku odbył się mecz towarzyski z Hiszpanią na nowo wybudowanym City Park Stadium w Skopje. Obrońcy tytułu mistrzów Europy wygrali 3:2 po tym, jak przegrywali 2:0 w pierwszej połowie. Choć Macedonia ostatecznie przegrała, prowadzenie 2:0 z aktualnym mistrzem Europy to osiągnięcie samo w sobie.

• 16 października 2002 – Remis 2:2 z Anglią w Southampton (gol bezpośrednio z rzutu rożnego)
• 7 października 2006 – Remis 0:0 z Anglią w Manchesterze (72 062 widzów)
• 17 listopada 2007 – Zwycięstwo 2:0 nad Chorwacją (pierwsze zwycięstwo nad drużyną z TOP 10)
• 6 września 2008 – Zwycięstwo 1:0 nad Szkocją (najwyższe miejsce w rankingu FIFA – 46.)

Euro 2020 – debiut na wielkim turnieju

Udział w Euro 2020 (rozgrywanym w 2021 roku z powodu pandemii COVID-19) był spełnieniem marzeń dla macedońskich kibiców. Macedonia uczestniczyła w grupie C, mierząc się z Austrią, Ukrainą i Holandią. Ponieśli porażki: 3:1 z Austrią, 2:1 z Ukrainą i 3:0 z Holandią, kończąc na czwartym miejscu z zerową liczbą punktów i odpadając w fazie grupowej.

Mimo braku punktów, sam fakt uczestnictwa w turnieju był historycznym osiągnięciem. Przed zakwalifikowaniem się na Euro 2020 nigdy nie dotarli na mistrzostwa Europy ani świata. Macedonia pokazała, że potrafi konkurować na najwyższym poziomie, choć różnica klasy między nią a europejską elitą wciąż była widoczna.

Ranking FIFA – od dna do szczytu

Historia reprezentacji Macedonii Północnej w rankingu FIFA to opowieść o ekstremalnych wahaniach. Najwyższe miejsce w rankingu FIFA w całej historii to 46. (8 października 2008), a najniższe to 166. (9 marca 2017).

Ta różnica 120 pozycji pokazuje skalę transformacji, jaką przeszła macedońska kadra. Od momentu, gdy wydawało się, że reprezentacja tkwi w kryzysie bez wyjścia, do spektakularnych zwycięstw nad Niemcami i Włochami – to dowód na to, że w futbolu wszystko jest możliwe.

Różnica 120 miejsc między najwyższym (46.) a najniższym (166.) miejscem w rankingu FIFA pokazuje skalę transformacji macedońskiej reprezentacji

Bilans z Polską i inne ciekawostki

Jedyne potyczki o punkty z Polską odbyły się w 2019 roku w ramach eliminacji do Euro 2020. W obu przypadkach ze zwycięstwa cieszyli się gracze Jerzego Brzęczka (1:0 na wyjeździe i 2:0 u siebie). Ostateczny bilans meczów Macedonia Północna kontra Polska to jeden remis i cztery triumfy Biało-czerwonych.

12 lutego 2019 roku w wyniku zakończenia trwającego od 1991 roku konfliktu z Grecją, piłkarze dotychczasowej Macedonii stali się reprezentantami Macedonii Północnej. Zmiana nazwy była wynikiem porozumienia z Prespy, które zakończyło długoletni spór dyplomatyczny.

Macedonia Północna to reprezentacja, która udowodniła, że wielkość kraju nie determinuje jego osiągnięć sportowych. Macedonia Północna to mały, śródlądowy kraj z populacją zaledwie 1,8 miliona mieszkańców, która szybko się zmniejsza. Mimo to, potrafiła wyeliminować Włochy – aktualnych mistrzów Europy, trzykrotnych mistrzów świata, z populacją prawie 60 milionów ludzi.

Przyszłość reprezentacji Macedonii Północnej

Po Euro 2020 reprezentacja stanęła przed wyzwaniem. Po UEFA Euro 2020 właściciel drużyny, Goran Pandev, ogłosił odejście z reprezentacji, co sprawiło, że pilnie potrzebny był zamiennik na pozycji napastnika. Utrata lidera i najlepszego strzelca w historii to zawsze trudny moment dla każdej kadry.

Jednak Macedonia Północna pokazała, że potrafi funkcjonować również bez swojej największej gwiazdy. W eliminacjach do mistrzostw świata 2022 osiągnęli dobry wynik – 5 zwycięstw, 3 remisy i 2 porażki, zdobywając 2. miejsce, pokonując Rumunię i Armenię. Przede wszystkim pokazali, że znacznie poprawili się w ataku, strzelając 21 goli przeciwko drużynom z tej samej półki, z wyjątkiem Niemiec.

Reprezentacja Macedonii Północnej w piłce nożnej zapisała się w historii jako drużyna, która nie boi się wielkich wyzwań. Od remisów z Anglią, przez zwycięstwo nad Chorwacją, aż po sensacyjne eliminacje mistrzów Europy – Włochów – ta niewielka bałkańska reprezentacja udowodniła, że determinacja i dobra organizacja potrafią pokonać nawet największe różnice w potencjale. Dla kibiców na całym świecie Macedonia Północna stała się symbolem tego, że w futbolu cuda się zdarzają, a marzenia mogą się spełniać nawet dla najmniejszych narodów.