Reprezentacja Szwecji w piłce nożnej mężczyzn

Szwedzka kadra to jeden z tych zespołów, które nie muszą udowadniać swojej wartości – historia mówi sama za siebie. Reprezentacja Szwecji w piłce nożnej mężczyzn może pochwalić się srebrnym medalem mistrzostw świata z 1958 roku, dwoma brązowymi krążkami z mundialu oraz złotem olimpijskim z 1948 roku. Niebiesko-Żółci, zwani też Trzema Koronami, to drużyna, która przez dekady budowała swoją pozycję solidną grą i wychowywaniem prawdziwych legend futbolu. Od czasów Gunnara Grena po erę Zlatana Ibrahimovicia – szwedzki futbol zawsze miał coś do powiedzenia na arenie międzynarodowej.

Reprezentacja Szwecji w piłce nożnej – aktualny skład kadry narodowej

Szwedzka kadra przechodzi obecnie proces budowania nowej tożsamości po odejściu legend, które przez lata definiowały jej styl gry. Selekcjonerzy stawiają na sprawdzoną mieszankę doświadczenia i młodych talentów, które mają szansę zapisać kolejne karty w historii Trzech Koron. Pełny skład reprezentacji Szwecji z numerami, pozycjami i wszystkimi najważniejszymi danymi znajdziesz w zestawieniu poniżej.

Początki szwedzkiego futbolu i pierwsze sukcesy

Pierwszy oficjalny mecz międzypaństwowy reprezentacja Szwecji rozegrała 12 lipca 1908 roku, odnosząc imponujące zwycięstwo nad Norwegią wynikiem 11:3. Ten efektowny debiut zapoczątkował ponad stuletnią historię na arenie międzynarodowej. Niebiesko-żółci są od 1904 roku zrzeszeni w FIFA i od 1954 w UEFA, co czyni ich jednym z najstarszych członków obu organizacji.

Szwecja jest pierwszą reprezentacją zrzeszoną w UEFA, która rozegrała ponad 1000 oficjalnych spotkań – stan na dzień 15 czerwca 2022 to 1082 spotkania, 533 wygrane, 229 remisów i 320 przegranych. To imponujący dorobek, który świadczy o nieprzerwanej aktywności szwedzkiego futbolu przez całe dekady.

Popularni Niebiesko-Żółci najwyższe zwycięstwa w historii odnieśli nad Łotwą w 1927 r. oraz nad Koreą Południową w 1948 r. – oba te spotkania zakończyły się wynikiem 12:0. Z drugiej strony, Szwedzi najbardziej dotkliwej porażki doświadczyli 20 października 1908 r. w Londynie, gdy ulegli Anglii 1:12.

Złota era lat 50. – szczyt możliwości

Szwecja swoje największe piłkarskie sukcesy odnosiła w latach 50. To właśnie wtedy skandynawska kadra pokazała się światu z najlepszej strony, zdobywając medale na najważniejszych turniejach.

Na Mistrzostwa Świata 1950 jechała jako triumfator rozgrywanych dwa lata wcześniej Igrzysk Olimpijskich. W Brazylii w rozgrywkach grupowych wyeliminowała Włochy, a w rundzie finałowej mimo porażek 1:7 z Brazylią i 2:3 z Urugwajem w ostatnim meczu wygrała z Hiszpanią i ostatecznie zajęła trzecie miejsce w turnieju.

Jeszcze lepiej poszło Szwedom osiem lat później. Największym sukcesem reprezentacji Szwecji na Mistrzostwach Świata jest zdobycie srebrnego medalu w 1958 roku, kiedy to jako gospodarz turnieju dotarła do finału. Szwecja w decydującym starciu przegrała z Brazylią 2:5. Drużyna, w której składzie grali m.in. bramkarz Kalle Svensson, obrońca Orvar Bergmark, czy napastnicy Lennart Skoglund i Gunnar Gren, uważana jest za najsilniejszą w historii futbolu szwedzkiego.

W 1952 roku Szwedzi zdobyli brązowy medal na Igrzyskach, a w 1958 na Mundialu rozgrywanym na ich własnym terenie dotarli do finału, w którym ulegli 2:5 Brazylii.

Sukcesy olimpijskie Trzech Koron

Igrzyska olimpijskie przez długi czas były równie prestiżowym turniejem jak mistrzostwa świata. Szwedzi potrafili na nich błyszczeć.

Drużyna narodowa Szwecji dotychczas dziesięciokrotnie uczestniczyła na igrzyskach olimpijskich. W debiucie – w 1908 r. Szwedzi zajęli czwartą pozycję na turnieju w Wielkiej Brytanii. Cztery lata później Szwecja była organizatorem kolejnej olimpiady. Wówczas Trzy Korony doszły do 1/8 finału.

Premierowy – brązowy medal Niebiesko-Żółci wywalczyli w 1924 r. przy okazji zmagań we Francji. Jednak największy triumf miał nadejść po II wojnie światowej. Najważniejszy sukces Szwedzi zanotowali w 1948 podczas IO w Wielkiej Brytanii. Wtedy kadra Trzech Koron cieszyła się ze złota, po tym jak pokonała w finale Jugosławię 3:1. W 1952 r. Szwecja po raz drugi w historii zajęła trzecie miejsce na Olimpiadzie w Finlandii.

Rok	Miejsce	Osiągnięcie
1908	Wielka Brytania	4. miejsce
1924	Francja	Brązowy medal
1948	Wielka Brytania	Złoty medal
1952	Finlandia	Brązowy medal
2016	Brazylia	Faza grupowa

Renesans w latach 90. i brązowy medal z USA

Po okresie sukcesów reprezentacja na prawie trzy dekady popadła w przeciętność. Szwedzi mieli trudności z awansem na wielkie turnieje, a gdy już się kwalifikowali, rzadko przekraczali fazę grupową. Przełom nastąpił na początku lat 90.

Najpierw Szwedzi bardzo dobrze zaprezentowali się na Euro 1992 – tam po raz pierwszy pokazało się nowe pokolenie piłkarzy urodzonych w drugiej połowie lat 60. z Martinem Dahlinem, Tomasem Brolinem, Jonasem Thernem, Kennetem Anderssonem, Klasem Ingessonem, Stefanem Schwarzem czy starszym od nich bramkarzem Thomasem Ravellim na czele. Na mistrzostwach Europy Szwedzi zadebiutowali dopiero w 1992 r. podczas turnieju w ich własnym kraju. Wtedy doszli do półfinału, w którym przegrali z Niemcami 2:3, a meczu o trzecie miejsce nie rozegrano.

Jeszcze lepiej poszło dwa lata później. Ci sami zawodnicy, wspomagani przez dwudziestoparolatków Patrika Anderssona i Henrika Larssona, zdobyli brązowy medal na Mundialu w Stanach Zjednoczonych. W 1994 r. na turnieju w Stanach Zjednoczonych Szwedzi wywalczyli brązowy medal i był to ostatni sukces Trzech Koron.

Szwecja w 1994 r. znajdowała się przez pewien czas na drugim miejscu w światowym rankingu FIFA – najwyższa pozycja w historii reprezentacji.

Mistrzostwa świata – pełne zestawienie występów

Szwecja jest dwunastokrotnym uczestnikiem turnieju o Mistrzostwo Świata (srebrny medal w 1958, brązowy w 1950 i 1994 roku). Poniżej pełne zestawienie występów Trzech Koron na mundialach:

Rok	Gospodarz	Osiągnięcie
1934	Włochy	Ćwierćfinał
1938	Francja	4. miejsce
1950	Brazylia	3. miejsce – brązowy medal
1958	Szwecja	2. miejsce – srebrny medal
1970	Meksyk	Faza grupowa
1974	RFN	Druga runda grupowa
1978	Argentyna	Pierwsza runda grupowa
1990	Włochy	Faza grupowa
1994	USA	3. miejsce – brązowy medal
2002	Korea/Japonia	1/8 finału
2006	Niemcy	1/8 finału
2018	Rosja	Ćwierćfinał

Po raz ostatni Szwecja zagrała na mistrzostwach świata w 2018 r. i wówczas doszła do ćwierćfinału. Jednym z najnowszych, znaczących osiągnięć reprezentacji Szwecji był awans do ćwierćfinału Mistrzostw Świata w Rosji w 2018 roku. Drużyna, prowadzona przez Jana Anderssona, zaprezentowała się jako znakomicie zorganizowany kolektyw, który potrafił pokonać silnych rywali, takich jak Meksyk czy Szwajcaria.

Mistrzostwa Europy – trudniejszy orzech do zgryzienia

Euro zawsze było większym wyzwaniem dla Szwedów niż mundial. Od 2000 r. Szwecja regularnie kwalifikuje się na Euro, ale dotychczas nie zdołała wywalczyć medalu, dwukrotnie kończąc zmagania na fazie grupowej, raz docierając do 1/8 finału (2020), a raz do ćwierćfinału (2004).

Erik Hamrén wywalczył z reprezentacją Szwecji awans na mistrzostwa Europy 2012 w Polsce i na Ukrainie, oraz Euro 2016 we Francji (w obu przypadkach Szwedzi kończyli swój udział w tych imprezach na fazie grupowej). Najlepszym wynikiem pozostaje półfinał z 1992 roku rozgrywany na własnym terenie.

Legendy szwedzkiego futbolu – rekordziści i ikony

Zlatan Ibrahimović – król strzelców i symbol epoki

Najskuteczniejszym zawodnikiem w historii reprezentacji Szwecji jest Zlatan Ibrahimović, który ma na koncie 62 gole w 120 meczach. To liczby, które mówią same za siebie i plasują go na 9. miejscu wśród najlepszych strzelców reprezentacji europejskich w historii.

Ibrahimović to postać, która zdefiniowała szwedzką piłkę w XXI wieku. Jego kariera klubowa prowadziła przez najlepsze zespoły Europy: Ajax, Juventus, Inter Mediolan, Barcelona, Milan, Paris Saint-Germain, Manchester United. W reprezentacji był bezsprzecznym liderem przez prawie dwie dekady.

Jednym z najbardziej pamiętnych występów Zlatana w kadrze był mecz towarzyski z Anglią w 2012 roku. To właśnie wtedy kapitan Trzech Koron czterokrotnie pokonał Joe Harta, zamykając mecz legendarną przewrotką zza pola karnego. Ten gol do dziś jest pokazywany jako jeden z najpiękniejszych w historii futbolu.

Anders Svensson – rekord występów

Anders Svensson może pochwalić się imponującą liczbą 148 meczów, pozostając rekordzistą pod względem występów w szwedzkiej kadrze. Ten pomocnik przez lata był filarem zespołu, gwarantując stabilność w środku pola.

Sven Rydell – król strzelców dawnej epoki

Drugi w klasyfikacji wszechczasów najlepszych strzelców jest z 49 golami Sven Rydell. Rydell grał w latach 20. i 30. XX wieku, gdy piłka nożna wyglądała zupełnie inaczej niż dziś. Jego dorobek strzelecki przez dziesiątki lat pozostawał nienaruszalny, aż pojawił się Ibrahimović.

Henrik Larsson – legenda Celticu i Barcelony

Henrik Larsson to legenda Celticu Glasgow i Barcelona, snajper o niezwykłym instynkcie strzeleckim. Wraz z Freddiem Ljungbergiem, który błyszczał w Arsenalu jako część słynnej drużyny „The Invincibles”, tworzyli świetne pokolenie szwedzkich piłkarzy z lat 90. i początku XXI wieku.

Stadion i barwy reprezentacji

Domowym stadionem jest Friends Arena w Solnie – nowoczesny obiekt, który gościł wiele pamiętnych meczów reprezentacji. To właśnie tam w 2012 roku Zlatan Ibrahimović strzelił cztery gole Anglii podczas inauguracji stadionu.

Szwedzi występują w charakterystycznych niebiesko-żółtych barwach nawiązujących do flagi narodowej. Stąd jeden z przydomków – Niebiesko-Żółci. Drugi, bardziej oficjalny, to Trzy Korony (Tre Kronor), nawiązujący do herbu Szwecji.

Selekcjonerzy i specyfika prowadzenia kadry

Szwedzka kadra miała wielu wybitnych selekcjonerów, ale jeden eksperyment wyróżnia się szczególnie. Przez cztery lata jako pierwsza reprezentacja w Europie prowadzona była przez dwóch równorzędnych selekcjonerów – Tomasa Söderberga i Larsa Lagerbäcka.

Lars Lagerbäck prowadził reprezentację do 2009 roku, osiągając z nią 1/8 finału mistrzostw Świata 2006 w Niemczech, oraz awansując z nią do finałów Euro 2008, które Szwedzi zakończyli na fazie grupowej. Jego następcą na stanowisku selekcjonera reprezentacji Szwecji został Erik Hamrén, który wywalczył z nią awans na mistrzostwa Europy 2012 w Polsce i na Ukrainie, oraz Euro 2016 we Francji.

Barażowa porażka z Polską i próba awansu na mundial 2022

Nie wszystkie kampanie kwalifikacyjne kończyły się sukcesem. W eliminacjach do Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 2022, Szwecja zajęła drugie miejsce w grupie B i zakwalifikowała się do baraży. W półfinale wyeliminowała reprezentację Czech po dogrywce, ale 29 marca 2022 roku przegrała w finale na Stadionie Śląskim z reprezentacją Polski 0:2. Dla Szwedów był to bolesny cios – po raz pierwszy od lat nie zagrali na mundialu.

Styl gry i filozofia szwedzkiego futbolu

Od 2000 roku (z wyjątkiem Mundialu 2010 i MŚ 2014), Szwecja jest obecna na każdych mistrzostwach świata i Europy, i mimo iż prezentuje futbol nie tylko podporządkowany żelaznej taktyce, ale i jak na piłkarstwo skandynawskie bardzo efektowny, to rzadko udaje się przebić przez fazę grupową lub 1/8 finału.

Szwedzki futbol tradycyjnie stawia na solidną organizację defensywną, kombinacyjną grę i kolektyw ponad indywidualne gwiazdy. Nawet w czasach Zlatana Ibrahimovicia, gdy kadra miała światowej klasy napastnika, pozostali zawodnicy musieli ciężko pracować dla drużyny. Mundial 2018 w Rosji pokazał to doskonale – szwedzka drużyna, bez kontuzjowanego Zlatana, pokazała siłę kolektywu i solidną grę obronną.

Szwecja dzisiaj – między tradycją a przyszłością

Reprezentacja Szwecji w piłce nożnej przechodzi obecnie fazę przebudowy. Po zakończeniu kariery przez pokolenie Ibrahimovicia, Larssona czy Ljungberga, kadra szuka nowych liderów. Regularnie kwalifikuje się na wielkie turnieje, choć brakuje jej już tego blasku z lat 50. czy 90.

Historia pokazuje jednak, że szwedzki futbol zawsze potrafił się odrodzić. Po dekadach przeciętności w latach 60-80. przyszedł renesans w latach 90. Może teraz znów nadchodzi czas na nowe złote pokolenie? Tradycja, infrastruktura i pasja kibiców na pewno są – teraz czas na wyniki, które zapiszą kolejne karty w bogatej historii Trzech Koron.